Sữa heo nái – quyết định 70% tỷ lệ sống và tăng trưởng của heo con?
Sữa heo nái sẽ quyết định đến 70% khả năng sống còn của heo con. Đây là điều không phải ai cũng biết và thường sẽ hiểu sai. Vậy, tại sao lại nói sữa heo mẹ quyết định đến 70% tỷ lệ sống còn của heo con?
Sữa heo nái là gì? Vì sao quyết định tỷ lệ sống và tăng trưởng của heo con?
Trong chăn nuôi sinh sản, sữa heo nái không đơn thuần là thức ăn, mà là nguồn sống đầu tiên của heo con ngay sau khi chào đời. Toàn bộ khả năng:
Sống sót
Chống bệnh
Tăng trưởng
Đồng đều đàn con
đều phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng và sản lượng sữa của heo mẹ.
Thực tế cho thấy:
Trên 70% tỷ lệ sống của heo con trong 7 ngày đầu liên quan đến sữa mẹ
Nái ít sữa hoặc mất sữa làm tăng tỷ lệ c.h.ết sớm cho heo con
Vì vậy, quản lý tốt sữa heo nái chính là quản lý thành công cả lứa đẻ.
Phân loại sữa heo nái theo giai đoạn tiết sữa
Sữa đầu được tiết ra trong 24 - 36 giờ đầu sau sinh, có đặc điểm:
Giàu kháng thể IgG, IgA
Hàm lượng protein và khoáng cao
Giúp heo con:
Tăng miễn dịch thụ động
Chống tiêu chảy, nhiễm khuẩn
Ổn định thân nhiệt
Heo con chỉ hấp thu kháng thể tốt trong 6 - 12 giờ đầu, nên bú sữa đầu là bắt buộc.
Sau 24 - 36 giờ:
Sữa đầu chuyển sang sữa thường
Thành phần thay đổi:
Giảm kháng thể
Tăng năng lượng (chất béo, lactose)
Giai đoạn này, sữa heo nái quyết định tốc độ tăng trọng và độ đồng đều đàn con.
Thành phần dinh dưỡng trong sữa heo nái
Sữa heo nái là nguồn dinh dưỡng hoàn chỉnh, gồm:
Protein: xây dựng cơ thể, tăng trưởng mô
Chất béo: cung cấp năng lượng cao, giữ ấm
Lactose: hỗ trợ tiêu hóa, phát triển hệ vi sinh ruột
Khoáng chất (Ca, P, Zn, Fe): phát triển xương, máu
Vitamin: tăng miễn dịch, chuyển hóa
Chất lượng sữa phụ thuộc trực tiếp vào dinh dưỡng và sức khỏe của heo nái.
Khả năng tiêu hóa – Vì sao sữa heo nái dễ hấp thu?
Khả năng tiêu hóa các chất dinh dưỡng chính: 92 - 98%
Protein, lipid, Ca, P đều có sinh khả dụng rất cao
Tuy nhiên: Một số amino acid (threonine, tryptophan…) chưa tối ưu cho tích lũy cơ
Điều này lý giải vì sao heo con bú mẹ hoàn toàn vẫn có thể hạn chế về phát triển nạc trong điều kiện nuôi công nghiệp.
Các yếu tố ảnh hưởng đến sữa heo nái
Thiếu năng lượng → nái ít sữa
Thiếu protein, lysine → sữa loãng
Thiếu khoáng – vitamin → giảm tiết sữa
Khẩu phần nuôi con cần giàu năng lượng, đạm dễ tiêu và khoáng vi lượng.
Nái quá gầy: không đủ dự trữ tạo sữa
Nái quá béo: rối loạn hormone, ít sữa
Chỉ số thể trạng( BCS) lý tưởng khi đẻ: 2,5 - 3,0
Sữa mẹ chứa tới 80% là nước, mỗi ngày heo nái cần uống 30 - 40l nước/ ngày, vì vậy cần đảm bảo heo nái uống đủ nước, chất lượng nước phải sạch, mát.
Ngược lại: Nếu nái thiếu nước -> lượng sữa tiết ra rất kém
Nhiệt độ cao (>28°C)
Chuồng bí, ồn ào
Stress làm giảm tiết sữa và tăng nguy cơ mất sữa sau sinh.
Dấu hiệu nhận biết heo nái thiếu hoặc mất sữa
Bà con cần theo dõi các dấu hiệu sau:
Heo con kêu nhiều, tụ lại
Bụng lép, chậm lớn
Tăng trọng kém
Nái:
Ít cho bú
Vú mềm, không căng
Có biểu hiện sốt, viêm vú
Phát hiện sớm giúp xử lý kịp thời, giảm hao hụt.
Biện pháp giúp heo nái nhiều sữa, sữa chất lượng
Không để nái stress
Chuẩn bị chuồng đẻ sạch, thoáng
Cho nái vận động nhẹ trước sinh
Tăng dần lượng ăn sau sinh
Chia nhiều bữa/ngày
Bổ sung:
Lysine
Khoáng vi lượng
Vitamin A, D, E
Cho heo con bú đều các vú
San con hợp lý
Xoa bóp bầu vú nhẹ nhàng
Thực tế tại trại cho thấy:
Nái đủ sữa → heo con sống >95%
Nái thiếu sữa → chết sớm, còi cọc, tiêu chảy
Quản lý sữa heo nái tốt giúp giảm mạnh chi phí thuốc, công chăm sóc và hao hụt.
Lưu ý:
Sữa heo nái là yếu tố quyết định hiệu suất của đàn heo con. Để tối đa hóa lợi nhuận, người chăn nuôi cần tập trung vào việc bảo vệ và thúc đẩy chất lượng sữa đầu, đồng thời duy trì sản lượng sữa thường bằng cách tối ưu hóa dinh dưỡng, quản lý stress nhiệt, và đảm bảo nguồn nước dồi dào cho nái mẹ.
Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật này sẽ giúp nâng cao tỷ lệ sống sót và tốc độ tăng trưởng của đàn heo con.
Khai thác và sản xuất tinh heo là khâu then chốt quyết định tỷ lệ đậu thai và số con/lứa. Mind Farm áp dụng quy trình khép kín, kiểm soát nghiêm ngặt từ chọn đực giống, khai thác, phân tích đến bảo quản tinh.
Thụ tinh nhân tạo cho heo nái là kỹ thuật then chốt quyết định tỷ lệ đậu thai và số con/lứa. Áp dụng đúng quy trình, đúng thời điểm và đúng kỹ thuật giúp nâng cao năng suất sinh sản và giảm chi phí phối giống.
Tổng hợp protein ở heo là nền tảng cho tăng trưởng, phát triển cơ bắp và sức khỏe tổng thể. Để tối ưu quá trình này, không chỉ cần axit amin mà còn nhiều yếu tố quan trọng khác.
An toàn sinh học trong chuồng hậu bị là “lá chắn sống” bảo vệ đàn nái tương lai trước dịch bệnh. Áp dụng đúng quy trình ATSH giúp heo hậu bị khỏe mạnh, lên giống đều và nâng cao hiệu quả sinh sản lâu dài.
Phối giống cho heo nái không chỉ kỹ thuật mà thời điểm động dục cũng rất quan trọng. Các nghiên cứu khoa học cho thấy phối giống ở kỳ động dục thứ 2 hoặc 3 là thời điểm "vàng" để tối ưu hóa số con sơ sinh/lứa.
Động dục ở heo nái là giai đoạn quyết định tỷ lệ đậu thai và số con/lứa. Nhận biết đúng dấu hiệu và xác định thời điểm “vàng” để phối giống giúp nâng cao năng suất sinh sản và giảm phối lại.
Năng suất sinh sản của heo nái phụ thuộc vào nhiều yếu tố như di truyền, dinh dưỡng, hormone, kỹ thuật phối giống và quản lý chuồng trại. Hiểu rõ các yếu tố này giúp nâng cao tỷ lệ đậu thai và số con/lứa.
Hormone điều tiết sinh sản lợn nái quyết định toàn bộ quá trình lên giống, rụng trứng, đậu thai và duy trì thai. Hiểu đúng cơ chế hormone giúp người chăn nuôi kiểm soát sinh sản và nâng cao năng suất bền vững.
Heo hậu bị là nền tảng của đàn nái, quyết định số con đẻ ra, khả năng nuôi con cũng như tuổi thọ khai thác của heo nái sau này. Tuy nhiên, nhiều trang trại gặp tình trạng hậu bị chậm lên giống, khiến lịch phối trễ, tốn thức ăn và giảm hiệu quả sinh sản.
Còi cọc ở heo con chủ yếu do thiếu chất, hấp thu kém và tiêu chảy kéo dài. Bổ sung đúng các dưỡng chất quan trọng dưới đây giúp heo con tăng trưởng mạnh và phát triển đồng đều.
