Động dục trở lại bất thường ở lợn nái thường do ch.ết phôi sớm, stress, dinh dưỡng kém hoặc phối sai kỹ thuật. Hiểu đúng nguyên nhân giúp giảm ngày trống, tăng tỷ lệ đậu thai.
Động dục trở lại bất thường ở lợn nái là gì?
Ở lợn nái khỏe mạnh, nếu không thụ thai, nái sẽ động dục lại sau khoảng 18 - 24 ngày.
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, nái đã thụ tinh, nhưng phôi thai chết sớm và nái động dục trở lại muộn hơn, thường rơi vào:
24 - 36 ngày sau phối
Hoặc thậm chí muộn hơn nữa
Đây được gọi là động dục trở lại không thường xuyên (irregular return to estrus).
Hiện tượng này cho thấy:
Trứng đã thụ tinh
Quá trình mang thai đã bắt đầu
Nhưng ph.ôi không sống sót để hình thành thai kỳ hoàn chỉnh
Nguyên nhân chính gây chết phôi sớm
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là tình trạng v.iê.m n.h.iễm đường s.in.h d.ục.
Viêm nội mạc t.ử cung
Nhiễm khuẩn tử cung sau phối
Dụng cụ phối không đảm bảo vệ sinh
Tinh dịch nhi.ễ.m khuẩn
Môi trường tử cung không thuận lợi khiến phôi không thể bám và phát triển, dẫn đến chết phôi sớm.
Khi lợn nái:
Mắc bệnh toàn thân
Sốt kéo dài
Nhiễm trùng huyết
Vi khuẩn và độc tố có thể lan truyền qua máu, ảnh hưởng trực tiếp đến phôi đang phát triển, đặc biệt trong 3 - 4 tuần đầu thai kỳ – giai đoạn phôi rất nhạy cảm.
Nhiệt độ môi trường cao hoặc nái bị sốt có thể gây:
Rối loạn nội tiết
Giảm lưu lượng máu đến tử cung
Tăng tỷ lệ chết phôi
Ở những vùng khí hậu nóng, stress nhiệt là yếu tố nguy cơ lớn khiến nái đậu thai kém và dễ động dục lại bất thường.
Khẩu phần không đáp ứng đủ:
Năng lượng
Đạm chất lượng
Vitamin và khoáng thiết yếu
sẽ khiến:
Tử cung kém phát triển
Môi trường nuôi phôi không ổn định
Phôi chết sớm dù đã thụ tinh thành công
Nếu phối giống:
Không đúng thời điểm “vàng”
Phối khi trứng đã quá già
→ Phôi tạo thành yếu, dễ bị đào thải trong những ngày đầu sau phối.
Trở ngại trong quá trình thụ thai và duy trì thai kỳ
Ngoài nguyên nhân chết phôi trực tiếp, việc cấy ghép phôi không thành công cũng là nguyên nhân quan trọng.
Các yếu tố gây stress như:
Cắn nhau
Bắt nạt trong đàn
Chuyển chuồng
Thay đổi nhóm đột ngột
làm tăng hormone cortisol, gây:
Ức chế hormone sinh sản
Cản trở quá trình làm tổ của phôi
Hiện tượng này thường gặp ở:
Lợn nuôi ngoài trời
Mùa nóng kéo dài
Thay đổi ánh sáng tự nhiên
→ Làm rối loạn trục nội tiết sinh sản, tăng nguy cơ động dục trở lại không đều.
Vì sao nái động dục trở lại muộn?
Thông thường, phôi sống sẽ phát ra một “tín hiệu hormone” đặc biệt vào khoảng ngày thứ 11 của thai kỳ để “báo” cho cơ thể nái biết rằng thai đang tồn tại.
Trong trường hợp:
Phôi chết sớm
Nhưng hệ nội tiết chưa kịp nhận diện
→ Cơ thể nái vẫn duy trì trạng thái mang thai giả.
Chỉ khi không nhận được tín hiệu hormone này, hệ thống nội tiết mới “nhận ra” rằng nái không thực sự mang thai, và lúc đó nái mới động dục trở lại, thường là muộn hơn chu kỳ bình thường.
Giải pháp hạn chế động dục trở lại bất thường ở lợn nái
Theo dõi động dục kỹ
Phối 2 lần/ngày:
Lần 1: sau đứng yên 12 giờ
Lần 2: sau lần 1 10 - 12 giờ
Tinh bảo quản đúng 16 - 18°C
Không dùng tinh quá hạn
Kiểm tra cảm quan trước phối
Không stress
Không tắm nước lạnh
Không chuyển chuồng
Giữ môi trường yên tĩnh 7 - 10 ngày đầu
Không tăng – giảm khẩu phần đột ngột
Bổ sung vitamin A, E, khoáng vi lượng
Tránh thức ăn mốc, kém chất lượng
Tiêm phòng đầy đủ trước phối
Vệ sinh phối tinh đúng kỹ thuật
Theo dõi viêm nhiễm sinh dục
Lưu ý:
Động dục trở lại bất thường ở lợn không phải hiện tượng ngẫu nhiên, mà là dấu hiệu cho thấy quá trình thụ thai hoặc duy trì thai đang gặp vấn đề. Phần lớn nguyên nhân đến từ phối sai thời điểm, tinh không đạt chuẩn, kỹ thuật phối chưa đúng, dinh dưỡng và quản lý sau phối chưa hợp lý. Việc theo dõi chặt chẽ chu kỳ sinh sản, kết hợp chăm sóc – dinh dưỡng – môi trường phù hợp sẽ giúp hạn chế tối đa tình trạng này, từ đó nâng cao tỷ lệ đậu thai, rút ngắn khoảng cách lứa đẻ và tối ưu hiệu quả chăn nuôi sinh sản.
.jpg)
Nước vôi là biện pháp sát trùng đơn giản nhưng rất hiệu quả trong an toàn sinh học. Tuy nhiên, để đảm bảo An toàn sinh học (ATSH), nước vôi cần đạt đúng độ pH tiêu chuẩn nhằm tiêu diệt mầm bệnh mà vẫn an toàn cho vật nuôi và người chăm sóc.
Heo hậu bị béo giả là tình trạng nhìn ngoài to mập nhưng bên trong khung xương và hệ sinh dục kém phát triển, gây chậm lên giống và giảm mạnh năng suất sinh sản. Nhận biết sớm và xử lý đúng giúp tránh loại thải sớm và giảm thiệt hại kinh tế.
Việc cho Hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm giúp kích thích lên giống nhanh và đồng đều nếu làm đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, làm sai thời điểm hoặc sai cách có thể khiến hậu bị chậm lên giống, rối loạn chu kỳ và giảm tỷ lệ đậu thai.
Hậu bị chậm lên giống là nguyên nhân khiến nhiều trại phối trượt, đẻ ít và loại thải sớm. Áp dụng đúng mẹo kỹ thuật giúp hậu bị nhanh lên giống, lên giống rõ và nâng cao tỷ lệ đậu thai lứa đầu.
Sữa heo nái sẽ quyết định đến 70% khả năng sống còn của heo con. Đây là điều không phải ai cũng biết và thường sẽ hiểu sai. Vậy, tại sao lại nói sữa heo mẹ quyết định đến 70% tỷ lệ sống còn của heo con?
Khai thác và sản xuất tinh heo là khâu then chốt quyết định tỷ lệ đậu thai và số con/lứa. Mind Farm áp dụng quy trình khép kín, kiểm soát nghiêm ngặt từ chọn đực giống, khai thác, phân tích đến bảo quản tinh.
Thụ tinh nhân tạo cho heo nái là kỹ thuật then chốt quyết định tỷ lệ đậu thai và số con/lứa. Áp dụng đúng quy trình, đúng thời điểm và đúng kỹ thuật giúp nâng cao năng suất sinh sản và giảm chi phí phối giống.
Tổng hợp protein ở heo là nền tảng cho tăng trưởng, phát triển cơ bắp và sức khỏe tổng thể. Để tối ưu quá trình này, không chỉ cần axit amin mà còn nhiều yếu tố quan trọng khác.
An toàn sinh học trong chuồng hậu bị là “lá chắn sống” bảo vệ đàn nái tương lai trước dịch bệnh. Áp dụng đúng quy trình ATSH giúp heo hậu bị khỏe mạnh, lên giống đều và nâng cao hiệu quả sinh sản lâu dài.
Phối giống cho heo nái không chỉ kỹ thuật mà thời điểm động dục cũng rất quan trọng. Các nghiên cứu khoa học cho thấy phối giống ở kỳ động dục thứ 2 hoặc 3 là thời điểm "vàng" để tối ưu hóa số con sơ sinh/lứa.
