Hậu bị chậm lên giống là nguyên nhân khiến nhiều trại phối trượt, đẻ ít và loại thải sớm. Áp dụng đúng mẹo kỹ thuật giúp hậu bị nhanh lên giống, lên giống rõ và nâng cao tỷ lệ đậu thai lứa đầu.

Vì sao hậu bị chậm lên giống là vấn đề lớn trong chăn nuôi sinh sản? 

Trong chăn nuôi heo sinh sản, hậu bị nhanh lên giống là mục tiêu mà mọi trại đều hướng tới. Tuy nhiên trên thực tế, rất nhiều hậu bị:

• Lên giống chậm

• Chu kỳ không đều

• Lên giống mờ, khó phát hiện

• Phối nhiều lần không đậu

Điều này dẫn đến:

• Kéo dài thời gian nuôi hậu bị

• Tăng chi phí thức ăn

• Giảm số lứa khai thác trong đời nái

• Tăng tỷ lệ loại thải sớm

 Phần lớn nguyên nhân không nằm ở con giống, mà ở kỹ thuật nuôi và quản lý hậu bị.

Điều kiện cần để hậu bị nhanh lên giống

Trước khi áp dụng các mẹo kỹ thuật, hậu bị cần đạt các điều kiện nền tảng sau:

• Tuổi:165 - 200  ngày tuổi

• Trọng lượng: 90 - 110kg  (tùy dòng giống)

• Thể trạng (BCS): 2,5 - 3,0

• Khung xương phát triển tốt, chân vững

• Không quá gầy, không béo giả

 Nếu hậu bị chưa đạt các điều kiện này, kích giống sớm cũng không hiệu quả.

Mẹo giúp hậu bị nhanh lên giống – Đúng kỹ thuật để phối đậu ngay lứa đầu

1. Điều chỉnh dinh dưỡng đúng giai đoạn 

 Không cho ăn thừa năng lượng

• Ăn dư → tích mỡ sớm → rối loạn nội tiết

• Hậu bị dễ rơi vào béo giả, chậm lên giống

 Bổ sung đủ đạm và lysine

• Thiếu lysine → buồng trứng phát triển kém

• Khẩu phần cần:
   

  • Đạm dễ tiêu

  • Lysine phù hợp theo giai đoạn

-> Dinh dưỡng đúng giúp kích hoạt trục hormone sinh sản.

2. Kích thích nọc đúng cách

Cách kích nọc đúng

• Bắt đầu khi hậu bị:

  • ≥150 ngày tuổi

  • ≥90 kg trọng lượng
     

• Cho tiếp xúc:

  • 2 lần/ngày

  • Mỗi lần 10–15 phút

• Đực giống khỏe, mùi nọc rõ

 Kích nọc đúng giúp:

• Hậu bị lên giống sớm hơn 7–10 ngày

• Lên giống rõ, dễ phát hiện

3. Tăng vận động – kích hoạt hormone sinh sản tự nhiên

Hậu bị nuôi nhốt chật, ít vận động sẽ:

• Tích mỡ nhanh

• Nội tiết hoạt động kém

• Lên giống chậm

Giải pháp

• Bố trí chuồng rộng, thoáng

• Cho hậu bị đi lại 20 - 30 phút/ngày

• Đặt máng ăn – máng uống cách xa nhau

Vận động giúp:

• Giảm mỡ thừa

• Tăng nhạy cảm hormone sinh sản

4. Ánh sáng 

Ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Tuyến yên

• Hoạt động của buồng trứng

Bà con nên để:

• Ánh sáng chuồng: 14 - 16 giờ/ngày

-> Chuồng tối là nguyên nhân khiến hậu bị chậm hoặc không lên giống.

5. Kiểm soát nhiệt độ và stress

Stress là “kẻ thù” của sinh sản.

Nhiệt độ lý tưởng

• 20 - 26°C

Tránh

• Nóng >28°C

• Tiếng ồn

• Xua đuổi, bắt giữ thô bạo

->  Stress kéo dài làm ức chế hormone sinh dục, khiến hậu bị lên giống chậm.

 6. Bổ sung vi chất hỗ trợ sinh sản

Một số vi chất đóng vai trò quan trọng giúp hậu bị nhanh lên giống:

• Vitamin A, E: kích thích buồng trứng

• Kẽm (Zn): phát triển cơ quan sinh dục

• Selenium: ổn định nội tiết, chống stress oxy hóa

-> Thiếu vi chất là nguyên nhân lên giống mờ, không rõ chu kỳ.

7. Không phối quá sớm – hãy chờ đúng thời điểm vàng

Nhiều trại thấy hậu bị lên giống lần đầu là phối ngay, dẫn đến:

• Phối trượt

• Đẻ ít con

• Nái nhanh xuống sức

Khuyến cáo

• Không phối ở kỳ động dục đầu

• Phối ở kỳ động dục thứ 2 hoặc 3

 Giúp:

• Trứng rụng nhiều hơn

• Tăng số con/lứa

• Sinh sản bền vững hơn

Dấu hiệu cho thấy hậu bị đã sẵn sàng phối giống

• Â.m hộ sưng rõ, hồng

• Có dịch nhầy trong

• Phản xạ đứng yên khi ấn lưng

• Thể trạng săn chắc, không mỡ thừa

-> Đây là thời điểm vàng để phối đậu cao.

 Những sai lầm khiến hậu bị không thể nhanh lên giống

• Cho ăn dư năng lượng: Khiến hậu bị béo giả

• Thiếu vận động: Chậm lên giống

• Không kích nọc đúng thời điểm: Khó lên giống

• Ánh sáng chuồng kém: Chu kỳ bị rối loạn

• Phối sớm: Đẻ ít, loại thải sớm

Lưu ý

Muốn hậu bị nhanh lên giống không khó nếu bà con kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc sử dụng heo đực thí điểm và chế độ dinh dưỡng đầy đủ.  Khi hậu bị lên giống nhanh, rõ và ổn định:Tỷ lệ đậu thai cao, đẻ sai hơn, giảm chi phí nuôi hậu bị, tăng hiệu quả kinh tế lâu dài.