Cho Hậu Bị Tiếp Xúc Heo Nọc Sớm: Cách Làm Đúng & Sai Lầm Cần Tránh

Việc cho Hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm giúp kích thích lên giống nhanh và đồng đều nếu làm đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, làm sai thời điểm hoặc sai cách có thể khiến hậu bị chậm lên giống, rối loạn chu kỳ và giảm tỷ lệ đậu thai.

Vì sao cần cho hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm?

Trong chăn nuôi heo sinh sản, hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm là một biện pháp kỹ thuật quan trọng nhằm:

  • Kích thích trục hormone sinh sản (não – tuyến yên – buồng trứng)

  • Rút ngắn thời gian lên giống lần đầu

  • Giúp hậu bị lên giống đồng loạt – rõ ràng – dễ phát hiện

Thực tế tại nhiều trại cho thấy:

  • Hậu bị được kích nọc đúng cách có thể lên giống sớm hơn 7 - 10 ngày

  • Chu kỳ động dục ổn định hơn so với hậu bị không kích nọc

-> Tuy nhiên, tiếp xúc heo nọc không đúng cách lại phản tác dụng, gây chậm lên giống và tốn chi phí nuôi hậu bị.

Tiếp xúc heo nọc sớm tác động thế nào đến sinh lý hậu bị?

Heo nọc tiết ra pheromone sinh dục (qua mùi, tiếng kêu, tiếp xúc trực tiếp), khi hậu bị tiếp nhận sẽ:

  • Kích thích vùng dưới đồi

  • Tăng tiết hormone LH và FSH

  • Thúc đẩy buồng trứng phát triển và rụng trứng

Đây là cơ chế khoa học giúp hậu bị nhanh bước vào giai đoạn động dục.

Khi nào nên cho hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm?

Không phải hậu bị nào cũng có thể kích nọc sớm.Thời điểm phù hợp hậu bị nên được tiếp xúc heo nọc khi:

  • Tuổi: 150 - 165 ngày tuổi

  • Trọng lượng: 90 - 110kg  (tùy dòng giống)

  • Thể trạng (BCS): 2,5 - 3,0

  • Khung xương phát triển tốt, chân vững

  • Không quá gầy, không béo giả

-> Nếu hậu bị chưa đạt thể trạng, kích nọc sớm sẽ không mang lại hiệu quả.

Cách cho hậu bị tiếp xúc heo nọc đúng kỹ thuật

1. Tần suất và thời gian tiếp xúc

  • 2 lần/ngày (sáng – chiều)

  • Mỗi lần 10 - 15 phút

-> Tiếp xúc đều đặn giúp hormone sinh sản được kích thích ổn định.

2. Cách cho nọc tiếp xúc với hậu bị

  • Cho heo nọc trưởng thành, khỏe mạnh đi trực tiếp trước dãy hậu bị

  • Có thể cho:

    • Ngửi mùi

    • Nghe tiếng

    • Tiếp xúc mũi – miệng qua song chuồng

-> Tránh chỉ cho “nghe tiếng nọc từ xa” -> hiệu quả rất thấp.

3. Yêu cầu đối với heo nọc

  • Tuổi: ≥ 10 tháng

  • Thể lực tốt

  • Nồng độ Pheromone cao

  • Mùi nọc rõ

 Heo nọc yếu hoặc già sẽ không đủ pheromone để kích thích hậu bị.

Dấu hiệu cho thấy hậu bị phản ứng tốt với heo nọc

Sau 5 - 10 ngày kích nọc đúng kỹ thuật, hậu bị sẽ:

  • Âm hộ hồng, hơi sưng

  • Xuất hiện dịch nhờn

  • Quan tâm rõ rệt đến heo nọc

  • Một số con bắt đầu đứng yên khi ấn lưng

 Đây là dấu hiệu hậu bị đã được kích hoạt sinh lý sinh sản.

Sai lầm thường gặp khi cho hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm

1: Kích nọc quá sớm

  • Hậu bị <130 ngày tuổi

  • Trọng lượng <80 kg

 Hậu quả:

  • Rối loạn nội tiết

  • Lên giống mờ hoặc không lên giống

  • Kéo dài thời gian nuôi hậu bị

2. Sử dụng lợn đực quá non hoặc quá yếu

Lợn đực dưới 8 tháng tuổi thường chưa sản xuất đủ lượng Pheromone cần thiết. Việc sử dụng đực non để kích thích không mang lại kết quả cao.

3: Cho tiếp xúc liên tục cả ngày

  • Để nọc đứng cạnh hậu bị cả ngày

 Hậu quả:

  • Hậu bị “nhờn” kích thích

  • Hiệu quả kích nọc giảm mạnh

4. Chỉ kích nọc mà bỏ qua dinh dưỡng

  • Hậu bị thiếu đạm, lysine, khoáng

  • Béo giả hoặc quá gầy

 Hormone được kích nhưng buồng trứng không đủ điều kiện phát triển.

Kết hợp kích nọc với các yếu tố khác để hậu bị nhanh lên giống

Để hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm đạt hiệu quả cao nhất, cần kết hợp đồng bộ:

  • Dinh dưỡng cân đối: Cung cấp đủ thức ăn dinh dưỡng: đủ đạm, lysine, tránh dư năng lượng( trường hợp béo giả )
     

  • Vận động: Cho heo vận động 20–30 phút/ngày giúp lưu thông máu cung cấp các dưỡng chất để nang trứng phát triển, đồng thời giúp điều hòa nội tiết, tránh tình trạng béo giả ở heo.
     

  • Ánh sáng: Đảm bảo chuồng hậu bị có ánh sáng 14 - 16 giờ mỗi ngày. Ánh sáng giúp tăng độ nhạy cảm của não bộ với Pheromone.
     

  • Giảm stress: Tránh heo bị nóng, chuồng có tiềng ồn hoặc xua đuổi heo.

Có nên phối ngay khi hậu bị lên giống sau kích nọc?

Khuyến cáo:

  • Không phối ở kỳ động dục đầu

  • Nên phối ở kỳ động dục thứ 2 hoặc 3

Khi phối ở kỳ động dục thứ 2 hoặc thứ 3 giúp:

  • Trứng rụng nhiều hơn

  • Tăng số con/lứa

  • Sinh sản bền vững lâu dài

Lưu ý

Cho Hậu bị tiếp xúc heo nọc sớm là biện pháp kỹ thuật hiệu quả nếu bà con cho tiếp xúc đúng thời điểm, đúng kỹ thuật giúp cho heo nái tăng số trứng rụng, tăng số lượng con/lứa từ đó mang lại hiệu quả kinh tế cao giúp bà con tối ưu hóa lợi nhuận.